Nationale schaatsrecords onder de loep: van Zuid-Afrika tot Noorwegen en van 1909 tot 2017

Nationale schaatsrecords onder de loep: van Zuid-Afrika tot Noorwegen en van 1909 tot 2017

Als er dit seizoen een weekend is waar de schaatsrecords ons om de oren vliegen, dan is het dit weekend bij de WK sprint in Calgary. Het sprinttoernooi is dit seizoen de enige wedstrijd op een hooglandbaan. Door het ontbreken van toppers als Brittany Bowe en Pavel Kulizhnikov is de kans op wereldrecords klein. Nieuwe nationale toptijden liggen echter zeker in het verschiet!

Foto: Wikimedia Commons

 
Zestien landen hebben een of meerdere schaatsers afgevaardigd naar Calgary om mee te doen aan de WK sprint. Dat is ongeveer een kwart van alle landen dat een of meerdere nationale schaatsrecords in de boeken heeft staan. Dat zijn er namelijk 67. Van de 500 meter tot de 10000 meter, van Zuid-Afrika tot Noorwegen en Chili tot Noord-Korea, en van 1909 tot en met 2017.

Mannen
Zoals zichtbaar in het kaartje hieronder zijn er bij de mannen 64 landen die op welke schaatsafstand dan ook een nationaal record hebben staan. Uiteraard behoren daartoe de ‘traditionele schaatslanden’ als Nederland en de Verenigde Staten. Maar ook exotische landen als de Britse Maagdeneilanden, Iran en Tanzania hebben schaatsrecords in de boeken staan. In het onderstaande kaartje zijn alle schaatsrecords bij de mannen opgenomen.

Beweeg in het onderstaande kaartje met de muis over een land om de nationale records van een bepaald land te zien. Achter elk nationaal record staat tussen haakjes de notering van het nationale record ten opzichte van andere landen op die afstand. Ter verduidelijking: Het nationale record van Rusland op de 500 meter (33,98) is van alle landen met een record op de 500 meter bijvoorbeeld het snelste record (en dus het wereldrecord). Vandaar de aanduiding ‘(1)’ achter de tijd.

Donkergroen: Landen waarvan een of meerdere nationale records tot de snelste vijf nationale records behoren
Lichtgroen: Landen waarvan een of meerdere nationale records tot de langzaamste vijf nationale records behoren
Groen: Overige landen

 

Vier records met een bijzonder verhaal

#1
Schaatser: Alexander Mtemi Tungu
Land: Tanzania
Afstand: 500 meter
Tijd: 2.51,88
Datum: 3 maart 2011
IJsbaan: Bergen (Noorwegen)

‘Een schaatswedstrijd, wat leuk. En Tanzania heeft nog geen schaatsrecords, dus kan ik meteen een nationaal record neerzetten!’ Iets in die trant moet Alexander Mtemi Tungu hebben gedacht toen hij begin maart 2011 aan de start stond van een wedstrijd over 500 meter in het Noorse Bergen.

Lang, heel lang duurde het tot Tungu de finish bereikte. De toen dertigjarige Tanzaniaan moet bij iedere pas hebben gedacht: ‘aan wat voor lijdensweg ben ik hemelsnaam begonnen?’ Na twee minuten, 51 seconden en 88 honderdsten – een tijd die bijna twee minuten langzamer is dan het langzaamste nationale record bij de vrouwen op de 500 meter – passeert Tungu de finishlijn. Maar wat maakt het hem uit? Hij staat in de geschiedenisboeken van zijn Tanzania met het enige schaatsrecord dat het Afrikaanse land rijk is.

#2
Schaatser: Sigurjon Petursson
Land: IJsland
Afstand: 1000 meter
Tijd: 2.21,20
Datum: 31 januari 1909
IJsbaan: Reykjavik (IJsland)

Het aller oudste nationale schaatsrecord dat bestaat dateert van liefst 118 jaar geleden. Toen werkte Sigurjon Petursson op een koude januaridag in Reykjavik een 1000 meter af in 2.21,20. Slechts een handvol IJslandse schaatsers ondernam nadien een poging om het record van Petursson te verbreken. Niemand slaagde in zijn opzet. Na de jaren vijftig waagde zelfs geen enkele IJslandse schaatser ook nog maar een poging.

Petursson werd opgenomen in de IJslandse Hall of fame, maar dat was niet vanwege zijn prestaties op het ijs. De IJslander was een verdienstelijk worstelaar. Op de Spelen van 1912 in Zweden vertegenwoordigde hij zijn land in de klasse tot 82,5 kilogram.

#3
Schaatser
: Erroll Canute Fraser
Land
: Britse Maagdeneilanden
Afstand: 1000 meter
Tijd: 1.27,94
Datum: 2 februari 1975
IJsbaan: Inzell (Duitsland)

De eerste zwarte langebaanschaatser die deelnam aan de Olympische Spelen, zo staat Erroll Canute Fraser te boek. De schaatser uit de Britse Maagdeneilanden was in 1984 actief op 500 en 1000 meter op de Olympische Spelen in Sarajevo. Fraser werd respectievelijk twee na laatste en één na laatste op beide afstanden.

Zowel op de 500 als 1000 meter bleef hij ver verwijderd van zijn persoonlijke records, die hij negen jaar eerder al had gereden. Op de 1000 meter kwam hij met 1.30,59 nog het dichts in de buurt bij zijn persoonlijke toptijd van 1.27,94. Fraser is voor zover bekend de enige schaatser ooit uit de Britse Maagdeneilanden. In 2002 kwam hij op 52-jarige leeftijd om het leven.

#4
Schaatser: Sven Kramer
Land: Nederland
Afstand: 5000 meter
Tijd: 6.03,32
Datum: 17 november 2007
IJsbaan: Calgary (Canada)

Revanche wilde Sven Kramer in november 2007 (hoofdfoto) bij de wereldbekerwedstrijd in Calgary. Revanche voor wat hem een week eerder in Salt Lake City was overkomen. Toen startte Enrico Fabris in de rit na Kramer en ging de Italiaan er en passant met het wereldrecord vandoor, terwijl Kramer naar eigen zeggen niet voluit was gegaan in zijn rit. Een week lang liep hij met een rotgevoel rond.

In Calgary zou de toen al grote meester (van 21 jaar) het allemaal wel even rechtzetten. En zo geschiedde. Met 6.03,31 bracht de Friese schaatsvedette de mondiale toptijd terug op zijn naam. Ruim negen jaar later staat zijn tijd en tevens het enige Nederlandse record dat ook een wereldrecord is op een individuele afstand, nog altijd overeind.

Vrouwen
Bij de vrouwen zijn er stuk minder landen die op een of meerdere afstanden nationale records hebben staan, 51 om precies te zijn. Enkele in het oog springende landen zijn Kirgizië en Hongkong. In het kaartje hieronder zijn alle schaatsrecords bij de vrouwen opgenomen.

Beweeg in het onderstaande kaartje met de muis over een land om de nationale records van een bepaald land te zien. Daarachter staat tussen haakjes de notering van het nationale record ten opzichte van andere landen op die afstand. Ter verduidelijking: Het nationale record van Canada op de 1000 meter (1.12,68) is van alle landen met een record op de 1000 meter bijvoorbeeld het vierde snelste nationale record op die afstand. Vandaar de aanduiding ‘(4)’ achter de tijd.

Donkerblauw: Landen waarvan een of meerdere nationale records tot de snelste vijf nationale records behoren
Lichtblauw: Landen waarvan een of meerdere nationale records tot de langzaamste vijf nationale records behoren
Blauw: Overige landen

Vier records met een bijzonder verhaal

#1
Schaatsster: Bertha Natalie Hognestad
Land: Thailand
Afstand: 1000 meter
Tijd: 1.37,47
Datum: 22 januari 2017
IJsbaan: Hamar (Noorwegen)

Bertha Natalie Hognestad begon haar schaatsloopbaan als Noorse, maar besloot in 2014 gebruik te maken van haar Thaise nationaliteit. De zestienjarige schaatsster is daarmee de enige schaatser die Thailand rijk is. Vanzelfsprekend heeft ze dan ook op alle afstanden die ze al eens reed het nationale record in handen.

Die afstanden zijn de 500 meter, 1000 meter, 1500 meter en 3000 meter. Eind januari verbeterde ze zich in Hamar op de eerste drie onderdelen. Met 1.37,47 snoepte ze op de 1000 meter ruim een halve seconde af van haar persoonlijke record. Met die tijd heeft ze echter nog altijd een lange weg te gaan om de eerste Thaise schaatser te worden die zich kwalificeert voor de wereldbekerwedstrijden. Maar de eerste stappen zijn gezet.

#2
Schaatsster: Shruti Kotwal
Land: India
Afstand: 1500 meter
Tijd: 2.23,28
Datum: 20 maart 2016
IJsbaan: Calgary (Canada)

Ook al leeft schaatsen in India nog veel minder dan cricket in Nederland, Shruti Kotwal kan toch maar mooi zeggen dat ze op drie schaatsafstanden de beste is van een land met ruim 1,2 miljard inwoners. En alleen haar landgenoot Vishwaraj Jadeja kan haar dat (bij de mannen) nazeggen.

Kotwal is gespecialiseerd op de kortere afstanden: de 500, 1000 en 1500 meter. De 25-jarige Indiase, die traint in Canada, reed haar toptijden allemaal op de baan van Calgary. Haar persoonlijke record op de mijl (en het nationale record van India op die afstand) reed ze het meest recentelijk, in maart 2016. Dit seizoen stagneert de groei van Kotwal. Ze kwam tot dusver nog niet in de buurt van haar toptijden.

#3
Schaatsster: Cindy Klassen
Land: Canada
Afstand: 3000 meter
Tijd: 3.53,34
Datum: 18 maart 2006
IJsbaan: Calgary (Canada)

De 3000-meter-heersers van de afgelopen jaren kwamen zelfs niet eens in de buurt van de tijd die Cindy Klassen in 2006 neerzette op de drie kilometer bij de WK allround. Martina Sábliková bleef in haar poging steken op ruim anderhalve seconde. Ireen Wüst zit met haar snelste 3000 meter ruim vier seconden boven het wereldrecord van de Canadese.

Klassen zette na een reeks sabbaticals in 2015 definitief een punt achter haar succesvolle schaatsloopbaan. 2005 en 2006 waren haar absolute topjaren. Dat haar wereldrecord op de drie kilometer anno 2017 nog altijd overeind staat, geeft haar prestatie des te meer kleur. Het record van Klassen op de 3000 meter is van alle huidige wereldrecords het oudste wereldrecord.

#4
Schaatsster: Carien Kleibeuker
Land: Nederland
Afstand: 5000 meter
Tijd: 6.45,04
Datum: 20 november 2015
IJsbaan: Salt Lake City (Verenigde Staten)

Voor de laatste Nederlandse die een wereldrecord in handen had, moeten we ver terug. Annamarie Thomas was van maart 1999 tot maart 2001 op de 1500 meter de laatste Nederlandse eigenaresse van een mondiale toptijd. Van alle huidige Nederlandse records bij de vrouwen zit de tijd van Carien Kleibeuker op de 5000 meter verhoudingsgewijs het dichts tegen het wereldrecord aan. Haar tijd is maar met 2,39 trager dan de toptijd van Martina Sábliková.

Kleibeuker kwam tot dat Nederlandse record in een race met een zogenaamde kwartetstart tijdens een wereldbekerwedstrijd in de B-groep in november 2015. Ze dook met 6.45,04 vier tellen onder het oude record van Gretha Smit, dat bijna veertien jaar stand had gehouden.

Brittany Bowe is de laatste schaatser die een wereldrecord reed. Eind 2015 reed ze 1.12,18 op de 1000 meter. Foto: SchaatsFoto’s

Beste schaatsland op basis van alle records
Van de 64 landen die bij de mannen één of meerdere records in de boeken hebben staan, zijn er 43 landen die op alle afstanden een nationaal record hebben staan, dus: de 500, 1000, 1500, 5000 en 10000 meter. Bij de vrouwen hebben 39 van de 51 landen met één of meerdere records op elke afstand (500, 1000, 1500, 3000 en 5000 meter) op alle afstanden een record in de boeken staan. 36 landen hebben zowel bij de mannen als vrouwen op alle afstanden een (top)tijd staan.

Op die manier kun je ook een klassementje maken. Welk land is overall gezien het beste bij de mannen en vrouwen? En hoe zit dat als je beide seksen samen neemt? Door alle tijden op elke afstand terug te rekenen naar de 500 meter, kom je bij ieder land tot een puntentotaal. Als je die som maakt komt Nederland bij alle drie de klassementen als onbetwiste winnaar uit de strijd. Canada bezet in elk klassement plaats twee. Litouwen bezet in elk klassement de laatste plaats.

Klassement van landen die bij de mannen, vrouwen of gemengd op elke individuele afstand een nationaal record hebben staan:

Mannen (43) Puntentotaal   Vrouwen (39) Puntentotaal   Gemengd (36) Puntentotaal
               
1. Nederland 176.052 1. Nederland 190.584 1. Nederland 366.636
2. Canada 176.527 2. Canada 190.610 2. Canada 367.137
3. Verenigde Staten 176.803 3. Duitsland 191.598 3. Verenigde Staten 368.765
4. Rusland 177.085 4. Tsjechië 191.852 4. Rusland 369.983
5. Zuid-Korea 177.585 5. Verenigde Staten 191.962 5. Duitsland 371.114
6. Noorwegen 178.346 6. Rusland 192.898 6. Zuid-Korea 372.651
7. Italië 179.053 7. China 193.975 7. Noorwegen 372.965
8. Duitsland 179.516 8. Japan 193.828 8. Japan 374.874
9. Frankrijk 180.536 9. Noorwegen 194.619 9. Italië 375.602
10. Kazachstan 180.595 10. Zuid-Korea 195.066 10. China 376.870
41. Panama 225.489 37. Bosnië-Herzegovina 246.187 34. Ierland 462.780
42. Ierland 236.357 38. Kroatië 288.601 35. Bosnië-Herzegovina 466.318
43. Litouwen 258.278 39. Litouwen 301.843 36. Litouwen 560.121


Niveauverschil tussen beide seksen

Behalve de landen die overall de hoogste en laagste puntentotalen hebben, vallen nog een aantal zaken op. Zo is er bij een aantal landen een enorm niveauverschil tussen de mannen en vrouwen. De Tsjechische vrouwen (met alle dank aan Karolina Erbanová en Martina Sábliková) bezetten bijvoorbeeld de vierde plaats bij de vrouwen, maar de Tsjechische mannen vinden we pas terug op plek 23. Daardoor staan ze in het gemengde klassement ‘slechts’ dertiende.

Hetzelfde geldt voor Frankrijk, waar Benjamin Macé en Alexis Contin met hun records negende staan bij de mannen. De Franse vrouwen staan flink lager, namelijk 32e. In het gemengde klassement betekent dit een 26e plaats. Ook voor Nieuw-Zeeland, waar de mannen 18e staan en de vrouwen 36e, gaat dit riedeltje op.

Bron data: speedskatingresults.com

Powered by Calculate Your BMI
%d bloggers liken dit: